Is een ezelsbruggetje voor het controleren van de technische staat van je motor. Eigenlijk controleer je elke keer, als je op je motor af komt lopen de technische staat van je motor, als er vloeistof onder ligt ga je natuurlijk op onderzoek uit, maar ook profiel, remvloeistof en oliepeil zijn vanaf een afstand vaak goed te controleren.
Bij dagelijks gebruik is het aan te raden om wekelijks alles een keer goed te controleren. Met een ezelsbruggetje sla je niet zo snel wat over. Elke letter staat voor een of meerdere onderdelen.

B. Banden / Benzine
O. Olie
R. Remmen
V. Vering / Verlichting
A. Aandrijving / Accu
S. Spiegels

Niet in dit Ezelsbruggetje
Koeling

Banden

Bezuinigen op banden is een slecht plan, wettelijk mag de diepte van het profiel niet minder zijn dan 1mm. maar 2mm. is natuurlijk veiliger. Het profiel zorgt ervoor dat het water en vuil kan worden afgevoerd en het contact met de weg niet verloren gaat (aquaplaning)Om de diepte van het profiel makkelijk te controleren zijn er slijtindicatoren aan gebracht ( 1mm hoge “pukkeltjes” ) soms zijn deze aangegeven door driehoekjes op de zijkant van de band. Er zijn op ongeveer 5 plaatsen slijtindicatoren te vinden op de band zodat je niet eens lang hoeft te zoeken.

De slijtindicatoren
Bij de pijlen kun je de slijtindicatoren zien, deze band is bijna aan vervanging toe.

Bandenspanning is ook belangrijk voor een goede wegligging, de juiste bandenspanning is te vinden op een sticker op de motor (vaak achter brug of kettingkast) of in het instructie boekje. Als je het niet zeker weet, vraag je je dealer Gerrits Motoren Om de bandenspanning te controleren, gebruiken we natuurlijk een bandenspanningen meter, het beste met “koude” banden.Het onregelmatig afslijten van de band kan leiden tot een “raar” gevoel in de bochten, dit merk je pas goed als er nieuwe banden op liggen.

Onregelmatig slijten van de banden kan duiden op een probleem met de vering, of aan de bestuurder.
Onregelmatig slijten van de banden kan duiden op een probleem met de vering, of aan de bestuurder.

Het ventiel dopje is er om te zorgen dat het ventiel schoon blijft, zodat bij het oppompen geen vuil in het ventiel komt. Als er vuil blijft hangen in het ventiel zal deze zeker gaan lekken. Spijkers, schroeven, glas en steentjes horen niet thuis in een band, deze onrechtmatigheden haal je dus eruit. Het kan verstandig zijn om dit te doen waar ze je band ook kunnen repareren of vervangen. Als je een schroef of spijker uit je band haalt, kan deze gaan lekken.

Benzine

Helaas kunnen we niet rijden zonder, bijna alle motoren hebben een brandstof meter. We gebruiken namelijk de dagteller om te kijken hoe het met de voorraad brandstof staat. Natuurlijk werkt in de tank kijken ook maar dat is niet altijd nauwkeurig. De lesmotoren halen ongeveer 200 km uit een tank, daarna hebben we nog een reserve. Bij de Honda CBF600 En de KTM DUKE gaat er een lampje branden om aan te geven dat de tank bijna leeg is. Sommige motoren vallen gewoon stil en moeten met de benzinekraan op reserve gezet worden.

Als de benzine bijna op is is het beter om de kraan op reserve te zetten voor dat de motor afslaat
Als de benzine bijna op is is het beter om de kraan op reserve te zetten voor dat de motor afslaat

Hoe zet je hem op reserve? Je kunt de benzinekraan maar 1 kant opdraaien, draai net zolang tot je niet meer verder kan. We gaan er even vanuit dat de benzinekraan op “on” stond dan zou hij nu op reserve moeten staan. Even goed kijken er staan kleine lettertjes en pijltjes op.

Olie

De motorolie zorgt ervoor dat het motorblok lekker soepel blijft draaien. Een verbruik van 1 liter op 1000 km wordt als “normaal” gezien maar is natuurlijk niet wenselijk. Dus kijk regelmatig of je de motorolie moet bijvullen. Controleer de motorolie als de motor rechtop staat en ongeveer 5 min niet gedraaid heeft ( koude motor )
Met een kijkglas ben je zo klaar, met een peilstok is het iets meer werk.

Olie peilstok

Zet de motor recht op, draai de peilstok los en maak hem schoon. Zet de peilstok los weer terug en haal hem er weer uit. ook hier moet de olie tussen het min. en max streepje staan.
Zet de motor rechtop en dan moet de olie te zien zijn tussen het Min. en het Max. te zien zijn. Meestal aan de rechterkant van de motor
Zet de motor rechtop en dan moet de olie te zien zijn tussen het Min. en het Max. te zien zijn. Meestal aan de rechterkant van de motor

Remmen

De remmen zijn voor een motorrijder van levensbelang dus besteed er genoeg aandacht aan. Het makkelijkste is bovenaan beginnen en naar onder werken zodat je niks vergeet.
Schijfremmen voor of achter werken volgens hetzelfde principe dus we pakken de voorrem. Knijp de hendel in, deze mag niet helemaal tot aan het handvat komen, er moet voldoende druk zijn en de druk mag niet wegvallen. Als je pas na een paar keer pompen druk hebt, zit er lucht in de leiding. Valt de druk weg heb je ergens een lekkage. Kijk of er genoeg remvloeistof in het reservoir zit. Ook hier zetten we de motor rechtop.

Hier staat alleen een streepje op voor het laagste niveau, kijk uit met remvloeistof het beschadigd je lak. als je morst afspoelen met WATER
Hier staat alleen een streepje op voor het laagste niveau, kijk uit met remvloeistof het beschadigd je lak. als je morst afspoelen met WATER

Als de remvloeistof te laag staat betekent dit meestal dat de remblokken versleten zijn. Het is namelijk een gesloten systeem, of er is ergens een lekkage.

De remvloeistof drukt de remblokken tegen de schijf aan, hoe verder versleten hoe verder de remzuigers naar buiten moeten drukken. Als je nieuwe remblokken haalt, worden de remzuigers weer naar binnen gedrukt zodat alle remvloeistof weer naar boven komt. Kijk uit met remvloeistof, het is slecht voor je lak, als je remvloeistof morst onmiddellijk wegspoelen met water.
Vervang de remvloeistof elke 2 jaar, remvloeistof is namelijk hygroscopisch ( trekt vocht aan ) Door vocht in de remvloeistof kan de remdruk bij veel remmen plots wegvallen.
Voor en achterrem zijn gescheiden systemen dus de achterrem heeft ook een eigen reservoir.

img_0085
De remvloeistof voor de achterrem.

Controleer de remleiding op scheurtjes en beschadigingen. Oude remleidingen kunnen oprekken waardoor veel remdruk verloren gaat, vervang de remleiding als je bij het opbouwen van druk de leiding dikker voelt worden. Als je langs de remschijf kijkt, kan je de remblokjes zien zitten. De remvoering op de blokjes mogen niet dunner worden dan 1 mm.

schijfrem
Je moet wel even op je knieën maar dan kun je de remblokken goed zien zitten bij een remschijf.

Remschijven slijten ook dus ook hier moet naar gekeken worden, de minimale dikte van de remschijf staat op de remschijf. Trommelremmen zijn makkelijker te controleren. Een trommelrem werkt meestal met een stang of kabel die de rem bedient. Op de rem zit een schaalverdeling of een eindpunt. Als je de rem bedient, gaat er een wijzertje bewegen en die mag niet voorbij het punt of einde van de schaalverdeling komen. Alleen het wijzertje is makkelijk te verzetten dus de controle op deze manier is niet nauwkeurig. Vraag bij elke nieuwe band meteen of de remvoering gecontroleerd kan worden. Bij een goede monteur gebeurt dit natuurlijk zonder te vragen.

trommelrem
Het is makkelijk te zien maar niet 100% Om het zeker te weten moet het achterwiel eruit.

Vering

Een goede vering is van groot belang bij de wegligging. Vering bestaat uit een veer en vorm van demping zodat we niet als een stuiterbal over de weg hobbelen. De demping werkt met olie die natuurlijk op z’n plek moet blijven, dat gebeurt met een kering (rubberen ring). Als de kering lekt komt de olie uit de vering en kan op de banden of de schijfrem komen, dat is natuurlijk niet de bedoeling.

Als de voorpoot lek is loopt de olie richting de remschijf en moet je ook de remblokken vervangen.
Als de voorpoot lek is loopt de olie richting de remschijf en moet je ook de remblokken vervangen.

Laat het niet zover komen, kijk regelmatig naar de vering, let op of er geen olie op de ingaande buis zit, dit is een teken dat de kering het begeven heeft.

Aan de olie op de voorpoot kan je zien dat deze aan vervanging toe zijn.
Aan de olie op de voorpoot kan je zien dat deze aan vervanging toe zijn.

In dit geval zal het door een beschadigde voorpoot zijn (roest), een kromme voorpoot kan ook de oorzaak zijn. En je verzint het niet maar de meest voorkomende oorzaak zijn vliegen. Denk maar aan de vliegen die je in de zomer van je voorruit afhaalt. Daarom zie je ook steeds meer kapjes op de voorpoot die er voor zorgen dat de vliegen niet op je voorpoot kapot spatten.
Sommige veren zijn in te stellen op gewicht, de meeste achterveren hebben deze optie.

Als je aan de ring draait kan je de voorspanning van de veer instellen.
Als je aan de ring draait kan je de voorspanning van de veer instellen.

Bij sommige veren zijn er meer opties, ingaande en uitgaande demping al het denkbare is in te stellen.

Verlichting

Natuurlijk moet alle verlichting het doen om goed te zien en gezien te worden. Maar let er ook op dat de lampen schoon zijn, wat voor licht hebben we allemaal:

  1. Stadslicht / parkeerlicht
  2. Dimlicht
  3. Grootlicht
  4. Achterlicht
  5. Remlicht
  6. Kentekenplaat verlichting

Aandrijving

Ketting is de meest voorkomende vorm van aandrijving bij motoren. Het is goedkoop, licht en sterk. Een ketting mag niet te los of strak staan meestal wordt er 2 cm. speling aangehouden op het langste deel van de ketting.

Als de ketting te strak staat kan bij het inveren de ketting breken met alle gevolgen van dien, beter te los dan te strak.
Als de ketting te strak staat kan bij het inveren de ketting breken met alle gevolgen van dien, beter te los dan te strak.

Staat de ketting te los moet deze afgesteld worden, draai de as los en stel de ketting met (in dit geval) de stelschroeven.

Het is belangrijk dat het wiel recht staat, hiervoor zijn merktekens aangebracht, kijk of beide kanten gelijk staan.
Het is belangrijk dat het wiel recht staat, hiervoor zijn merktekens aangebracht, kijk of beide kanten gelijk staan.

De tanden op het tandwiel moeten er uitzien als een piramide met een plat dak, zien ze er als haaienvinnen uit dan is het tandwiel versleten.

tanden

Om niet te snel te slijten moet een ketting regelmatig “ingevet” worden. Spuit / smeer het vet aan de binnenkant van de ketting en niet aan de buitenkant.

Cardan aandrijving.
Wordt bij motoren ook regelmatig gebruikt. Het is zwaarder en duurder maar heeft wel veel minder onderhoud nodig dan bijv. een ketting. Eens in de 2 jaar de cardan olie vervangen en de kruiskoppeling invetten is eigenlijk alles.

Motor rechtop zetten, olie verwijderen, vullen tot aan de rand

Getande riem
Komt nog niet zo vaak voor maar wordt steeds populairder, het is onderhouds vriendelijker en een stuk schoner dan een ketting. Misschien niet zo sterk.

Accu

Die is meestal te vinden onder het zadel of één van de zijkappen, er zijn 2 soorten accu’s onderhoudsvrije die hebben we natuurlijk het liefst. En accu’s waar we wat aan kunnen doen. Hou de polen van de accu schoon, een beetje zuurvrije vaseline kan geen kwaad. Zitten er dopjes op je accu en kun je een “upper” en “lower” merk teken vinden heb je geen onderhoudsvrije accu en moet je het niveau van het accuzuur op peil houden. Als je een accu gaat bijvullen doe je dat met gedestilleerd water en niet met accuzuur. Accuzuur is zwavelzuur en maakt mooie gaten in je kleding dus kijk uit!!

Spiegels

Zet de spiegels goed voor je gaat rijden, Ga op de motor zitten met 1 hand aan het stuur, steek de andere hand uit 90° links of rechts naast je. Als het goed is kun je tot aan je pols, je arm in de spiegel zien. Ga niet aan je spiegels friemelen tijdens het rijden maar wacht tot je ergens stil staat.

Buiten B.O.R.V.A.S. zijn er natuurlijk nog veel meer dingen die je kan controleren en wil weten.

Koeling

Er worden meestal 3 vormen van koeling gebruikt, Luchtkoeling, waterkoeling en oliekoeling. Oliekoeling wordt eigenlijk nooit alleen gebruikt maar in combinatie met water- of luchtkoeling.
Waterkoeling; de motor wordt gekoeld door water dat door het blok gepompt wordt. Om het warme water te koelen, zit voor de motor een radiator met daarachter een ventilator die gaat draaien als het water te warm wordt. Als je motor waterkoeling heeft, moet er ergens ook een expansievat zitten waarmee het koelvloeistof niveau op peil wordt houden. Controleer de koelvloeistof als de motor rechtop staat en de motor echt koud is.

Luchtkoeling is makkelijk te herkennen aan de dunne diepe koel ribben, de lucht stroomt door de motor en koelt. Meer dan schoon houden hoef je er eigenlijk niet aan te doen. Nadeel is dat bijvoorbeeld in een file de luchtstroom te weinig is om de motor te koelen dus kans op oververhitting.

Oliekoeling wordt meestal gebruikt in combinatie met water- of luchtkoeling, een oliekoeling is te herkennen aan een radiator net als bij de waterkoeling maar een stuk kleiner. Er zit geen ventilator achter en dunne sterke leidingen of buizen lopen van en naar deze radiator.